Kuangalia Deni kwa Namba ya Usajili wa Gari

Angalia deni kupitia namba ya usajili wa gari lako iliyopo kwenye kadi ya gari au bati la namba (plate number).

1. Bofya kipengele cha "Gari" hapo juu
2. Weka namba kamili ya usajili wa gari lako (mfano, T123ABC)
3. Bofya "Tafuta Makosa"
4. Angalia faini zozote ambazo hazijalipwa, maelezo ya kosa, tarehe, na hali ya malipo

Kuangalia Deni kwa Namba ya Leseni ya Udereva

Angalia deni kupitia namba yako ya leseni iliyopo kwenye kadi yako ya udereva.

1. Bofya kipengele cha "Leseni"
2. Weka namba yako ya leseni jinsi ilivyoandikwa kwenye kadi yako (angalau tarakimu 10)
3. Bofya "Tafuta Makosa"
4. Angalia faini zote zinazohusiana na leseni yako pamoja na adhabu nyinginezo

Kuangalia Deni kwa Namba ya Kumbukumbu (Reference Number)

Angalia deni kupitia namba ya kumbukumbu kutoka kwenye risiti yako ya kosa, ujumbe mfupi (SMS), au hati rasmi ya polisi.

1. Bofya kipengele cha "Kumbukumbu"
2. Weka namba ya kumbukumbu kwa usahihi (angalau tarakimu 12)
3. Bofya "Tafuta Makosa"
4. Angalia maelezo ya kosa husika kulingana na namba hiyo ya kumbukumbu

Jinsi ya Kulipa Faini

• Mitandao ya Simu: M-Pesa, Tigo Pesa, Airtel Money (tumia namba rasmi za kulipia bili)
• Benki: Tembelea benki zinazohusika ukiwa na namba yako ya kumbukumbu (control number)
• Mtandaoni: Tumia mifumo ya serikali kama GePG inapopatikana
• Moja kwa Moja: Tembelea vituo vya polisi au ofisi za mamlaka ya mapato zinazohusika

M-Pesa (Vodacom)

• Piga *150*00#
• Chagua Lipa kwa M-Pesa
• Chagua Lipa Bili
• Chagua Faini za Usalama Barabarani
• Weka namba ya kumbukumbu (control number) ya faini
• Weka kiasi cha faini
• Weka namba yako ya siri na thibitisha malipo

Airtel Money

• Piga *150*60#
• Chagua Lipa Bili
• Chagua Faini za Usalama Barabarani
• Weka kiasi cha faini na namba ya kumbukumbu (control number)
• Weka namba yako ya siri na thibitisha malipo

Tigo Pesa / Mixx by Yas

• Piga *150*01#
• Chagua Lipa Bili
• Chagua Faini za Usalama Barabarani
• Weka kiasi cha faini na namba ya kumbukumbu (control number)
• Weka namba yako ya siri na thibitisha malipo

Kukata Rufaa au Kupinga Faini

Kama unaamini faini uliyoandikiwa siyo sahihi, wasiliana na polisi wa usalama barabarani au mamlaka husika ukiwa na namba yako ya kumbukumbu pamoja na ushahidi.

Madhara ya Kutolipa Faini kwa Wakati

Kutolipa faini kwa wakati kunaweza kusababisha ongezeko la adhabu, kukamwa kwa gari lako, au hatua za kisheria. Lipa mapema ili kuepuka usumbufu zaidi.

Sheria Muhimu za Usalama Barabarani

• Leseni Halali: Hakikisha unatembea na leseni halali ya Tanzania au ya kimataifa (IDP). Umri wa chini: Miaka 18
• Upande wa Kushoto: Tanzania tunatumia upande wa kushoto barabarani
• Kikomo cha Mwendokasi: Maeneo ya mjini (50 km/h), Barabara kuu (80-100 km/h), Maeneo ya shule (30 km/h)
• Mikanda ya Usalama: Ni lazima kwa abiria wote
• Usalama wa Watoto: Chini ya miaka 5 wakae kwenye viti maalum vya watoto, miaka 5-12 viti vya nyongeza (booster), chini ya miaka 12 wakae kiti cha nyuma
• Matumizi ya Simu: Hairuhusiwi kutumia simu ukiendesha isipokuwa kwa vifaa vya mkononi (hands-free)
• Usiaendeshe Ukiwa Umelewa: Kiwango cha mwisho cha kilevi ni 0.08%, adhabu kali hutolewa
• Alama na Taa za Barabarani: Tii alama na taa zote za barabarani

Udereva wa Kujihami (Defensive Driving)

• Kuwa makini na epuka vitu vinavyokutoa kwenye umakini
• Tegemea mabadiliko ya ghafla kutoka kwa madereva wengine
• Acha nafasi ya kutosha kati yako na gari la mbele (kanuni ya angalau sekunde mbili)
• Zingatia hali ya barabara (mashimo, mvua, vumbi)
• Epuka kuendesha usiku pale inapowezekana
• Kuwa na subira na madereva wa daladala na bodaboda

Nyaraka na Miongozo Muhimu

Zaidi ya nyaraka zako binafsi na za gari, kila dereva makini nchini Tanzania anapaswa kufahamu miongozo rasmi inayosimamia matumizi bora ya barabara. Hivi ndivyo nyenzo muhimu:

• Sheria ya Usalama Barabarani → Mwongozo mkuu wa kisheria unaosimamia matumizi ya barabara, makosa, adhabu, na masharti ya vyombo vya usafiri
• Mwongozo wa Alama za Barabarani → Mwongozo rasmi wa serikali unaofafanua alama zote za barabarani, michoro, na maana zake
• Sera ya Taifa ya Usalama Barabarani → Mwongozo na mikakati ya kitaifa ya kuboresha usalama barabarani
• Miongozo ya Udereva wa Kujihami → Mafunzo na mbinu za kuepuka ajali barabarani
• Kanuni za Leseni za Usafirishaji (2020) → Masharti na taratibu zinazosimamia vyombo vya usafiri wa umma
• Viwango vya Mazingira na Moshi → Kanuni za udhibiti wa moshi na uharibifu wa mazingira kutoka kwenye magari

Kikosi cha Usalama Barabarani hutoa miongozo rasmi kuhusu matumizi ya barabara, usimamizi wa sheria, faini, na kampeni za usalama. Tembelea Tovuti Rasmi ya Jeshi la Polisi Tanzania.

Matengenezo na Ukaguzi wa Gari

• Fanya servis ya gari mara kwa mara na kagua matairi
• Hakikisha taa zote na breki zifanya kazi ipasavyo
• Kagua vimiminika mara kwa mara (oil, maji ya rejeta, na oil ya breki)
• Hakikisha bima na usajili wa gari viko hai wakati wote

Vitu vya Kuwa Navyo Wakati Wote

• Leseni halali ya udereva
• Kadi ya gari (Registration Certificate)
• Stika au cheti cha bima ya gari
• Namba za simu za dharura

Hatua za Kufuata Inapotokea Ajali

1. Simama eneo salama na washa taa za dharura (hazard lights)
2. Angalia kama kuna majeruhi na piga simu ya dharura ikihitajika
3. Weka pembe tatu ya tahadhari (warning triangle) kuweka usalama eneo la ajali
4. Tolea taarifa polisi ndani ya saa 24
5. Badilishana taarifa muhimu na madereva wengine waliohusika
6. Piga picha za eneo la ajali na chukua maelezo/namba za mashuhuda
7. Tolea taarifa kampuni yako ya bima

Namba za Simu za Dharura

• Kuzuia uhalifu: 111
• Polisi: 112
• Takukuru: 113
• Zimamoto: 114
• Gari ya wagonjwa: 115
• Msaada kwa mtoto: 116

Vifaa Muhimu vya Dharura Kwenye Gari

• Sanduku la huduma ya kwanza (first-aid kit) na tochi
• Pembe tatu ya tahadhari (triangle) na kifaa chenye kuakisi mwanga (reflector vest)
• Waya za kuwashia gari (jumper cables) na vifaa vya msingi vya ufundi
• Mtungi wa kuzima moto (fire extinguisher)
• Kipimo cha upepo wa matairi (tire pressure gauge)